Religion

Gjev gratis rettshjelp til ekskludert Jehovas vitne

RETTSSAK: Advokatkontoret Schjødt bistår Gry Helen Nygård med klage til Den europeiske menneskerettsdomstolen. – Denne saka er prinsipielt viktig, seier advokat.

I 2018 mista Gry Helen Nygård heile sitt sosiale nettverk, inkludert kontakten med sine to søner. Ho vart ekskludert frå Jehovas vitner, etter å ha fortalt om det ho oppfatta som eit overgrep.

Ho gjekk rettens veg for å få eksklusjonen oppheva. I mai tapte ho i Høgsterett, i juli klaga ho saka inn til Den europeiske menneskerettsdomstolen.

No kan Vårt Land fortelja at advokatkontoret Schjødt er engasjert i saka. I september sende dei inn ein ny versjon av klagen, og tek saka gratis på vegner av Nygård. Saka vart først omtala av fagbladet Juristen.

– Denne saka er prinsipielt veldig viktig. Derfor ønsker me å bidra med kompetansen vår, seier prosessfullmektig Thomas Horn til Vårt Land.

Han kjenner ikkje til liknande saker i Den europeiske menneskerettsdomstolen (EMD). Han trur EMD kjem til å behandle saka.

Det kan føra til at folk særleg i konservative religiøse samfunn kan vegra seg for å stå fram med det dei har opplevd

—  Eirin Tinnesand, advokatfullmektig

Menneskerettar står mot kvarandre

Gry Helen Nygård vart ekskludert i 2018 frå Jehovas vitner på grunn av påstått seksuell umoral. Nygård har sjølv sagt at ho vart utsett for overgrep.

Ho har tilhøyrt Jehovas vitner sidan ho var 15 år. Då ho vart ekskludert, stoppa all kontakt med vener, hennar eigne barn og resten av familien i trussamfunnet.

2022.11.03 Oslo. Advokater fra Schjodt firma, Thomas Horn og Eirin Tinnesand, som skal forsvare pro-bono sak av en Jehovas vitne utsatt for overgrep.

– I denne saka må ein vega mellom viktige menneskerettar: Religionsfridom på eine sida, og på andre sida står Gry Helen Nygårds rett til privatliv, hennar omdømme og den krenkinga som er skjedd, seier Thomas Horn.

I mai i år kom Høgsterett fram til at religionsfridomen gjer at dei ikkje kan setta til sides avgjersla til Jehovas vitner. Dei viser til at domstolar ikkje kan sette til sides vedtak gjort av eit trussamfunn med ei religiøs grunngjeving, utelukkande på det grunnlag at vedtaket er sterkt urimeleg.

– Me meiner Høgsterett ikkje har vege desse menneskerettane opp mot kvarandre. Dei har halde religionsfridomen for å vera nærmast absolutt, og det meiner me er uriktig. Ho har ikkje fått prøvd menneskerettane sine på ein god måte, seier Horn.

Høgsterett har helde religionsfridomen for å vera nærmast absolutt

—  Thomas Horn, prosessfullmektig

Åtvarar mot konsekvensane om dommen blir ståande

I august skreiv Schjødt-advokatane Elisabeth Dolva Sandøy og Eirin Tinnesand ein kommentar i Rett24. Etter det vart dei kontakta av Gry Helen Nygård og hennar støttespelar Rolf Furuli.

Furuli er tidlegare eldste i Jehovas vitne, og han skreiv i juli ein klage på vegner av Nygård til EMD. No har altså advokatkontoret Schjødt sendt inn ein ny versjon av klagen.

Advokatfullmektig Eirin Tinnesand fortel det kan bli konsekvensar om dommen frå Høgsterett blir ståande.

– Det kan føra til at folk særleg i konservative religiøse samfunn kan vegra seg for å stå fram med det dei har opplevd, i frykt for represaliar. Det vil gå på tvers av samfunnsmessige omsyn, der me ønsker at kvinner og menn kan stå fram med sine overgrepshistorier. Det er viktig for å oppklara av denne form for overgrep.

Kan ta fleire år før saka blir ført for EMD

Klagen som advokatkontoret Schjødt har sendt inn, skal i første omgang gjennom ein silingsprosess, der det blir avgjort om saka blir avvist eller teken vidare.

2022.11.03 Oslo. Advokater fra Schjodt firma, Thomas Horn og Eirin Tinnesand, som skal forsvare pro-bono sak av en Jehovas vitne utsatt for overgrep.

– Prosessen med siling blir gjort i løpet av månader, kanskje eit halvt år. Om saka blir teken opp av EMD, går det vanlegvis lang tid før saka blir ført. Det kan vera snakk om fleire år, seier Horn.

– Kva praksis har EMD på saker der religiøse rettar står opp mot andre rettar?

– Denne saka gjeld den autonomien trussamfunn har når det gjeld eigen organisering. Her gjev EMD trussamfunn stor fridom. Me meiner denne fridommen ikkje er uavgrensa. Tidlegare saker i EMD har teke opp tilfelle der staten aktivt tek side i ei religiøs konflikt eller favoriserer ein del av eit trussamfunn. Det er ikkje samanliknbart med denne saka.

Nygård: – Det eg har opplevd, unner eg ingen

– Eg er ufatteleg takksam for den jobben Schjødt gjer. Dei har eit vist eit stort engasjement. Den jobben dei gjer, gjev meg håp, seier Gry Helen Nygård til Vårt Land.

Ho seier ho håper at ein sak i EMD kan hjelpa andre i liknande situasjonar.

– Det eg har opplevd, unner eg ingen. Om dommen mot meg blir ståande, vil kvinner – særleg i religiøse miljø – vere tilbakehaldne med å søka hjelp om dei blir utsette for overgrep.

Jehovas vitner er einige med Høgsterett

Fabian Fond, informasjonsrådgjevar for Jehovas vitner – Avdelingskontoret i Skandinavia, skriv i ein e-post til Vårt Land at dei er einige i avgjersla frå Høgsterett.

Han viser til dommen i Høgsterett, som mellom anna slår fast at: «Religionsfriheten gir ikke noen rett til å bli medlem eller til å bli værende som medlem i et bestemt trossamfunn».

– Dette harmonerer med etablert rettspraksis ved den Europeiske Menneskerettighetsdomstolens Storkammer, skriv han.

Han viser også til ein kommentar i Rett24, som eit tilsvar på innlegget frå advokatkontoret Schjødt.

På spørsmål om det er heilt utelukka at Gry Helen Nygård får eksklusjonen oppheva i framtida, svarer han:

– Dei som er ekskludert, kan komme på møta våre. Ekskluderte personar som tek avstand frå urett oppførsel, og som viser at dei har eit oppriktig ønske om å leva etter Bibelens normer, er alltid velkommen til å bli Jehovas vitner igjen, skriv Fond i e-posten.

---

Jehovas vitner og eksklusjon

  • I 2018 vart Gry Helen Nygård ekskludert frå Jehovas vitner. Ho har prøvd å få eksklusjonen oppheva, men tapte i Høgsterett. Saka er no klaga til Den europeiske menneskerettsdomstolen (EMD).
  • Jehovas vitner skriv på nettsidene sine at dei ekskluderer folk som «gjør det til en vane å bryte Bibelens moralnormer og ikke angrar», og viser til 1. Korinterbrev 5:13 «Fjern den onde mannen fra deres midte».
  • I januar i år vart det kjend at Statsforvaltaren i Oslo og Viken nektar Jehovas vitner statstilskot for 2021 på grunn av eksklusjonspraksisen. Nyleg stadfesta Barne- og familiedepartementet avgjersla.

---

Maria Lavik

Maria Lavik

Maria Lavik er journalist i Vårt Lands nyhetsavdeling

VL anbefaler

1

1

1

Annonse
Annonse

Mer fra: Religion