Dei aller eldste på norske sjukeheimar må på eit tidspunkt slutte med pillane og døy framfor å ta ressursar frå unge generasjonar.

Det meiner psykolog Kari Vigeland. Den tidlegare generalsekretæren i Human-Etisk Forbund ber politiske styresmakter setje tak på løyvingane til lækjande og livsopphaldande behandling for dei aller eldste. Omsorg og lindrande behandling må derimot ikkje bremsast, legg ho til.

LES OGSÅ: Dåvøy (KrF): Inhumant av Kari Vigeland

Vigeland kastar brannfakkelen sin på nettstaden til Human-Etisk Forbund, Fritanke.no. Ho viser til at det i åra som kjem blir mange fleire over 90 år. Vigeland kallar eldrebølgja ein tsunami og spør om menneskeverdet kjem til å drukne.

Mange vågar ikkje ta tak i problemet. Det er ikkje eit mål å utvikle medisinar som skal få oss til å leve til vi blir 130, svarar Vigeland.

LES OGSÅ: Eldre vegrer seg mot sykehjem

Uføre. Vigeland ser det som mest realistisk at kvinner vil leve minst 20 år som uføre og menn mellom ti og 15 år som uføre, med ressurskrevjande omsorg og pleie.

Ho peikar også på at det blir fleire og fleire demente. «Hvem skal ta seg av de skrøpelige og gamle når disse mister evnen til å ta vare på seg selv? Det er neppe mange fra dessert- og selvrealiseringsgenerasjonen som føler seg fristet.»

Ho er redd at det aukande omsorgsbehovet vil gjere at yngre generasjonar får mindre tid til sine barn.

«Jeg ønsker ikke å bli en slik byrde for mine nærmeste. Jeg vil heller ikke være med å redusere samfunnets ressurser til de yngre generasjonene. Det ville gå på selvaktelsen løs. Jeg ville føle mitt menneskeverd redusert, selv om mine kjære viste at de fremdeles var glad i meg, og selv om livet fortsatt kunne by på gleder», skriv Vigeland.

VÅRT LAND MENER: La de eldre være trygge

Passiv dødshjelp. Til Vårt Land seier Vigeland:

Fødselsomsorga blir det skalta og valta med. Vi må bruke nok ressursar på dei yngre med lidingar som kan lækjast, framfor på dei aller eldste som lever år etter år med mange ulike sjukdommar.

Kva skal aldersgrensa vere for at sjukeheimspasientar skal leggje vekk pillane for å døy?

Eg vil ikkje setje noka aldersgrense.

I England har etikaren og Overhus-medlemmen Mary Warnock sagt at gamle og sjuke ikkje må bli eit byrde og brukt det som argument for aktiv dødshjelp. Kva tenkjer du om det?

Eg er for aktiv dødshjelp for dødssjuke som ber om det. Men eg argumenterer ikkje for dødshjelp i denne artikkelen. Det eg er for her, er heller passiv dødshjelp, å late vere avstå frå behandling slik at folk kan få døy av sjukdommane sine, svarar Vigeland.

Droppe pillane. Og du inkluderer altså å stoppe vanleg behandling på sjukeheimar?

Ja, mange sjukeheimspasientar får livsopphaldande behandling gjennom pillar for mange slags sjukdommar. På eit tidspunkt kan det for dei aller eldste vere rett å slutte med denne behandlinga.

Kven skal bestemme? Dei eldre eller andre?

Vi må også ha politiske føringar. Men eg kan ikkje konkretisere meir, svarar Vigeland.

DEBATT: Skal vi la dei eldste få døy?