ANNONSE
ANNONSE
ANNONSE
ANNONSE

Som abonnent på Vårt Land får du:

Läs mer

Edvard Munch og filosofien om døden

Dødsmotivet i Edvard Munchs kunst har lenge vore populær tematikk blant Munch-forskarar. At måleria kan forståast som original filosofisk tenking om døden, er derimot nytt.

ANNONSE
ANNONSE
Kultur

Akkurat kva døden inneber og korleis vi ser på han, har endra seg frå epoke til epoke og samfunn til samfunn. I heile menneskja si historie har døden like fullt vore del av liva våre, eit punkt i framtida som ingen kjem utanom, noko vi til ei kvar tid har vore opptekne av. Det er også eit emne det er skrive enormt mykje om innanfor rammene av Edvard Munchs kunstnarskap.

Det skremde ikkje doktorgradsstipendiat i filosofi ved UiO, Gustav Jørgen Pedersen, frå å hive seg i kast med tematikken i avhandlinga «On the Pictorial Thinking of Death» om dei to Munch-måleria «Det syke barn» og «Stoffveksling. Liv og død».

– Til å byrje med var det spørsmålet om sjølvforståinga til mennesket eg var interessert i. Om ein kunne finne nokre svar hos Munch på spørsmåla om kva eit menneske er, kva det vil seie å eksistere. Derifrå var det kort veg til døden, til det å slutte å eksistere, seier Pedersen.

Piktoral tenking

Edvard Munch og døden

  • Edvard Munch (1863–1944) var ein norsk målar 
og grafikar influert av symbolismen og impresjonismen.
  • Målarstilen hans, slik han kom til uttrykk første gong 
i «Det syke barn» (1885–86), var unik og bevegde seg vekk frå naturalismen.
  • Han er opptatt av eksistensiell angst knytt til kjærleik og død, som kjem tiluttrykk blant anna i Livsfrisen, ein serie bilde som skulle «skildre det moderne sjeleliv», utstilt første gong i Berlin i 1902, då med 22 verk.
  • Døden er eit sentralt motiv i mange av Munchs bilde, og eit tema som har fått mykje merksemd blant Munch-forskarane. Då først og fremst knytt til sjukdom og død i Munchs eige liv.
  • Martin Heideggers essay «Der Ursprung des Kunstwerkes» frå 1935–36 ble 
utgitt på norsk som Kunstverkets opprinnelse på forlaget Pax i 2000. Omsett og med etterord av Einar Øver­enget og Steinar Mathiesen.
  • Heidegger meiner at kunstverk kan seie noko 
originalt nytt om tilværet 
på same måte som 
filosofien. Heidegger nemnde aldri Munch spesifikt.
  • Gustav Jørgen Pedersen disputerte med avhandlinga «On the Pictorial Thinking of Death: A Study in Martin Heidegger’s Unthought Art History of Being Regarding Edvard Munch’s The Sick Child and Metabolism» 
16. juni 2017.

For å lese innholdet på vl.no trenger du et abonnement. Allerede abonnent? Logg inn

Få tilgang nå! Prøv oss gratis

  • Tilgang til alt vårt innhold på vl.no.
  • Tilgang til morgendagens avis allerede 21.15 kvelden i forveien som e-avis
  • Etter 3 uker stopper abonnementet automatisk.
  • 
Du får etter endt prøvetid et spesielt godt tilbud på et Vårt Land-abonnement

Prøv oss i 3 uker gratis Eller se flere alternativer